Yazılım Geliştirici
MCP Rehberi
Anthropic'in açık standart Model Context Protocol — popüler sunucular, kurulum, kendi MCP'inizi yazma için kapsamlı Türkçe rehber.
Model Context Protocol (MCP), Anthropic’in Kasım 2024’te açık kaynak olarak yayınladığı standart; yapay zeka modellerinin (Claude, Codex, Gemini gibi) dış sistemlerle (GitHub, Slack, PostgreSQL, Stripe, Notion vb.) konuşmasını standardize eder. 2026 itibarıyla pazarın çoğu agent platformu MCP’ye uyumlu — aynı sunucu birden fazla aracınız tarafından kullanılır. Bu rehber MCP’nin ne olduğunu, nasıl kurulacağını ve günlük akışta kazandırdıklarını anlatır.
MCP'nin Çözdüğü Problem
MCP öncesi: bir AI aracı (örn. Claude Code) Slack ile konuşmak istediğinde Anthropic’in özel entegrasyonu gerekiyordu. Ardından Cursor da Slack istedi: yine ayrı entegrasyon. Her kombinasyon (M araç × N hizmet) ayrı kod gerektirdi — ölçeklenmez.
MCP standart bir protokol tanımlar: hizmet (Slack) bir defa MCP sunucusu yazar; tüm uyumlu AI araçları o sunucuyla konuşur. M+N karmaşıklığa düşer. Pratik sonuç: 2026’da Github, Linear, Stripe, Notion, Sentry gibi büyük SaaS’ler resmi MCP sunucusu sunuyor.
MCP'nin Bileşenleri
- MCP sunucusu: Bir hizmete (örn. PostgreSQL) erişim sağlayan küçük program. Tipik olarak Node.js veya Python. Resmi MCP SDK’ları var.
- MCP istemcisi: AI aracının kendisi (Claude Code, Cursor, Codex CLI). Sunucuya bağlanır, “hangi fonksiyonların var?” sorar, modele bunları araç olarak tanıtır.
- Tool (araç): Sunucu tarafından sunulan fonksiyon — örn.
list_pull_requests,create_issue. Model sohbet bağlamında bunları çağırabilir. - Resource (kaynak): Sunucunun read-only sunduğu veri — şema, dosya, dökümantasyon.
- Prompt (prompt şablonu): Sunucu tarafından önceden tanımlı promptlar; sık kullanılan sorguları kolaylaştırır.
Popüler MCP Sunucuları
- github: PR oluştur, issue ara, dosya oku, commit yap
- postgres: SQL sorgusu çalıştır, şema oku
- filesystem: Yerel dosya sistemine kontrollü erişim
- git: Repo işlemleri
- slack: Mesaj gönder, kanal oku
- linear: Issue yönetimi
- notion: Sayfa oluştur, sorgula
- stripe: Ödeme ve müşteri işlemleri
- sentry: Hata izleme
- brave-search: Web araması
- puppeteer: Tarayıcı otomasyonu
Topluluk sunucuları için github.com/modelcontextprotocol/servers ve github.com/punkpeye/awesome-mcp-servers repolarına bakın.
Kurulum: Claude Code Örneği
# Github sunucusunu ekle
claude mcp add github
# Token gir (GitHub Personal Access Token)
# Otomatik settings.json'a yazılır
# Test et
claude
> "açık olan PR'larımı listele"
# Claude artık github MCP üzerinden listeyi getirir~/.claude/settings.json dosyasında MCP sunucu yapılandırması saklanır. Manuel düzenlemek de mümkün — gelişmiş ayarlar (timeout, env vars, scopes) için pratik.
Cursor, Codex CLI ve Diğer Araçlarda MCP
Cursor: ~/.cursor/mcp.json dosyasında benzer yapılandırma. Codex CLI: ~/.codex/config.toml içinde MCP bölümü. Continue.dev, Cline, gibi açık kaynak VS Code eklentilerinin tümü MCP destekler. Bir kere yazılan MCP sunucusu, dört aracın hepsinde çalışır.
Kendi MCP Sunucunuzu Yazmak
Kurum-içi sistem (kendi DB, ERP, dahili API) için kendi MCP sunucunuzu yazabilirsiniz. Resmi SDK ile 100 satır JavaScript veya Python yeterli:
// Node.js minimal örnek
import { Server } from "@modelcontextprotocol/sdk/server/index.js";
import { StdioServerTransport } from "@modelcontextprotocol/sdk/server/stdio.js";
const server = new Server({ name: "musteri-db", version: "1.0" });
server.setRequestHandler("tools/list", async () => ({
tools: [{
name: "musteri_ara",
description: "Müşteri kaydı ara",
inputSchema: {
type: "object",
properties: { tc: { type: "string" } },
required: ["tc"]
}
}]
}));
server.setRequestHandler("tools/call", async (req) => {
if (req.params.name === "musteri_ara") {
const tc = req.params.arguments.tc;
const result = await dbQuery(tc);
return { content: [{ type: "text", text: JSON.stringify(result) }] };
}
});
await server.connect(new StdioServerTransport());Hizmet kendinize ait olduğu için kontrolü tamamen sizde — yetki denetimi, KVKK uyumlu loglama, hassas alan maskeleme. MCP sunucusu sayesinde Claude, Codex veya Cursor müşteri verisine güvenli şekilde erişir.
Sık Sorulan Sorular
MCP zorunlu mu?
MCP güvenli mi?
Hangi araç MCP destekler?
Slack MCP ile mesaj atabilirim, sınır var mı?
MCP yerel mi yoksa uzak mı çalışır?
MCP rakipsiz mi yoksa alternatifleri var mı?
İlgili rehberler
- Claude Code CLI Rehberi — Anthropic Claude Code komut satırı aracı için Türkçe kurulum, slash komutları, M…
- Agentik Yapay Zeka Rehberi — Agent nedir, sohbet botundan farkı, kod/tarayıcı/araştırma agent türleri, MCP ve…
- Kod Yazan AI Araçları Karşılaştırma — Claude Code, Codex CLI, Cursor, Aider, Continue.dev, Cline, Windsurf — yedi agen…