TPToolpazar

Yazılım Geliştirici

MCP Rehberi

Anthropic'in açık standart Model Context Protocol — popüler sunucular, kurulum, kendi MCP'inizi yazma için kapsamlı Türkçe rehber.

Model Context Protocol (MCP), Anthropic’in Kasım 2024’te açık kaynak olarak yayınladığı standart; yapay zeka modellerinin (Claude, Codex, Gemini gibi) dış sistemlerle (GitHub, Slack, PostgreSQL, Stripe, Notion vb.) konuşmasını standardize eder. 2026 itibarıyla pazarın çoğu agent platformu MCP’ye uyumlu — aynı sunucu birden fazla aracınız tarafından kullanılır. Bu rehber MCP’nin ne olduğunu, nasıl kurulacağını ve günlük akışta kazandırdıklarını anlatır.

MCP'nin Çözdüğü Problem

MCP öncesi: bir AI aracı (örn. Claude Code) Slack ile konuşmak istediğinde Anthropic’in özel entegrasyonu gerekiyordu. Ardından Cursor da Slack istedi: yine ayrı entegrasyon. Her kombinasyon (M araç × N hizmet) ayrı kod gerektirdi — ölçeklenmez.

MCP standart bir protokol tanımlar: hizmet (Slack) bir defa MCP sunucusu yazar; tüm uyumlu AI araçları o sunucuyla konuşur. M+N karmaşıklığa düşer. Pratik sonuç: 2026’da Github, Linear, Stripe, Notion, Sentry gibi büyük SaaS’ler resmi MCP sunucusu sunuyor.

MCP'nin Bileşenleri

  • MCP sunucusu: Bir hizmete (örn. PostgreSQL) erişim sağlayan küçük program. Tipik olarak Node.js veya Python. Resmi MCP SDK’ları var.
  • MCP istemcisi: AI aracının kendisi (Claude Code, Cursor, Codex CLI). Sunucuya bağlanır, “hangi fonksiyonların var?” sorar, modele bunları araç olarak tanıtır.
  • Tool (araç): Sunucu tarafından sunulan fonksiyon — örn. list_pull_requests,create_issue. Model sohbet bağlamında bunları çağırabilir.
  • Resource (kaynak): Sunucunun read-only sunduğu veri — şema, dosya, dökümantasyon.
  • Prompt (prompt şablonu): Sunucu tarafından önceden tanımlı promptlar; sık kullanılan sorguları kolaylaştırır.

Popüler MCP Sunucuları

  • github: PR oluştur, issue ara, dosya oku, commit yap
  • postgres: SQL sorgusu çalıştır, şema oku
  • filesystem: Yerel dosya sistemine kontrollü erişim
  • git: Repo işlemleri
  • slack: Mesaj gönder, kanal oku
  • linear: Issue yönetimi
  • notion: Sayfa oluştur, sorgula
  • stripe: Ödeme ve müşteri işlemleri
  • sentry: Hata izleme
  • brave-search: Web araması
  • puppeteer: Tarayıcı otomasyonu

Topluluk sunucuları için github.com/modelcontextprotocol/servers ve github.com/punkpeye/awesome-mcp-servers repolarına bakın.

Kurulum: Claude Code Örneği

# Github sunucusunu ekle
claude mcp add github

# Token gir (GitHub Personal Access Token)
# Otomatik settings.json'a yazılır

# Test et
claude
> "açık olan PR'larımı listele"
# Claude artık github MCP üzerinden listeyi getirir

~/.claude/settings.json dosyasında MCP sunucu yapılandırması saklanır. Manuel düzenlemek de mümkün — gelişmiş ayarlar (timeout, env vars, scopes) için pratik.

Cursor, Codex CLI ve Diğer Araçlarda MCP

Cursor: ~/.cursor/mcp.json dosyasında benzer yapılandırma. Codex CLI: ~/.codex/config.toml içinde MCP bölümü. Continue.dev, Cline, gibi açık kaynak VS Code eklentilerinin tümü MCP destekler. Bir kere yazılan MCP sunucusu, dört aracın hepsinde çalışır.

Kendi MCP Sunucunuzu Yazmak

Kurum-içi sistem (kendi DB, ERP, dahili API) için kendi MCP sunucunuzu yazabilirsiniz. Resmi SDK ile 100 satır JavaScript veya Python yeterli:

// Node.js minimal örnek
import { Server } from "@modelcontextprotocol/sdk/server/index.js";
import { StdioServerTransport } from "@modelcontextprotocol/sdk/server/stdio.js";

const server = new Server({ name: "musteri-db", version: "1.0" });

server.setRequestHandler("tools/list", async () => ({
  tools: [{
    name: "musteri_ara",
    description: "Müşteri kaydı ara",
    inputSchema: {
      type: "object",
      properties: { tc: { type: "string" } },
      required: ["tc"]
    }
  }]
}));

server.setRequestHandler("tools/call", async (req) => {
  if (req.params.name === "musteri_ara") {
    const tc = req.params.arguments.tc;
    const result = await dbQuery(tc);
    return { content: [{ type: "text", text: JSON.stringify(result) }] };
  }
});

await server.connect(new StdioServerTransport());

Hizmet kendinize ait olduğu için kontrolü tamamen sizde — yetki denetimi, KVKK uyumlu loglama, hassas alan maskeleme. MCP sunucusu sayesinde Claude, Codex veya Cursor müşteri verisine güvenli şekilde erişir.

Sık Sorulan Sorular

MCP zorunlu mu?
Hayır. AI’la çalışırken MCP olmadan da yaşayabilirsiniz — kopyala-yapıştır, dosya yükleme, manuel API çağrıları. Ama agent verimini ciddi düşürür. MCP’li akışta saatlik üretim 3-5 kat artar.
MCP güvenli mi?
Sunucu kalitesi kadar güvenli. Resmi sunucular (Anthropic, GitHub, Stripe yayınladığı) iyi denetlenmiştir. Topluluk sunucularını dikkatli seçin; hassas sistem (DB, ödeme) için kendi yazmak en güvenli yol.
Hangi araç MCP destekler?
Claude Code (resmi), Cursor, Codex CLI, Continue.dev, Cline, Zed, Sourcegraph Cody, Goose. OpenAI ve Google da MCP’yi resmi destekliyor.
Slack MCP ile mesaj atabilirim, sınır var mı?
MCP sunucusu, kendi Slack’inizdeki yetki neye izin veriyorsa onu yapar. Bot kullanıcı kapsamlı yetkilere sahipse her kanala mesaj atar. Production agent için sınırlı kapsam (sadece belirli kanallar) önerilir.
MCP yerel mi yoksa uzak mı çalışır?
Çoğu MCP sunucusu yerel (stdio üzerinden agent ile konuşur). Uzak HTTP-tabanlı MCP de var; OAuth ile yetki alır. Yerel daha güvenli, uzak daha esnek.
MCP rakipsiz mi yoksa alternatifleri var mı?
OpenAI’ın eskiden “Plugins” ve “Actions” mekanizması vardı; MCP daha açık ve standart olduğu için piyasa MCP etrafında konsolide oluyor. Function calling hâlâ alt seviyede mevcut, MCP üst düzey orchestration sunar.

İlgili rehberler